Kryptowaluty w fundacji rodzinnej – sposób inwestowania ma znaczenie dla skutków podatkowych

Fundacja rodzinna jest tworzona w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na ich rzecz. Prowadzenie przez nią działalności gospodarczej jest jednak ograniczone do zakresu określonego w art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej. W praktyce oznacza to, że przy inwestowaniu środków istotne znaczenie ma nie tylko ekonomiczny charakter inwestycji, ale również prawna kwalifikacja nabywanego aktywa.

W sierpniu 2026 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał dwie interpretacje dotyczące inwestycji fundacji rodzinnej w aktywa związane z rynkiem kryptowalut. Zestawienie tych stanowisk pokazuje odmienne skutki podatkowe potencjalnego zbycia bezpośrednio nabytej waluty wirtualnej oraz inwestowania za pośrednictwem instrumentów finansowych dających ekspozycję m.in. na kryptowaluty.

Bezpośrednia inwestycja w walutę wirtualną

W interpretacji indywidualnej z 24 sierpnia 2026 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.331.2026.2.END, fundacja rodzinna planowała nabycie waluty wirtualnej jako lokaty kapitału.

Nabycie miało mieć charakter okazjonalny i jednorazowy. Fundacja nie planowała prowadzenia działalności właściwej dla podmiotów profesjonalnie zajmujących się obrotem walutami wirtualnymi. Waluta wirtualna miała służyć zabezpieczeniu wartości posiadanych środków i dywersyfikacji majątku, a w chwili jej nabycia fundacja nie zakładała jej zbycia.

Dyrektor KIS uznał jednak, że obrót walutą wirtualną nie mieści się w katalogu dozwolonej działalności gospodarczej fundacji rodzinnej. Organ wskazał, że waluta wirtualna nie jest instrumentem finansowym ani prawem o podobnym charakterze do papierów wartościowych lub instrumentów pochodnych. Nie stanowi również zagranicznego środka płatniczego w rozumieniu przepisów właściwych dla działalności fundacji rodzinnej.

Co istotne, według Dyrektora KIS także jednorazowe zbycie waluty wirtualnej nie może zostać uznane za zbywanie mienia mieszczące się w zakresie dozwolonej działalności fundacji rodzinnej. Organ nie podzielił również stanowiska, zgodnie z którym o zwolnieniu mogłoby przesądzać inwestycyjne przeznaczenie waluty wirtualnej lub brak zamiaru jej sprzedaży w chwili nabycia.

W konsekwencji Dyrektor KIS uznał, że dochód ze zbycia waluty wirtualnej w okolicznościach opisanych we wniosku podlega opodatkowaniu na podstawie art. 24r ust. 1 ustawy o CIT jako dochód z działalności wykraczającej poza zakres określony w art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej. Oznacza to zastosowanie stawki CIT w wysokości 25%.

ETF oraz ETP – odmienne podejście KIS

Inaczej Dyrektor KIS ocenił inwestycje będące przedmiotem interpretacji indywidualnej z 5 sierpnia 2026 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.291.2026.2.END.

Fundacja planowała nabywać, posiadać i zbywać jednostki uczestnictwa lub akcje funduszy ETF oraz instrumenty emitowane w formie ETP, w tym ETC i ETN. Dyrektor KIS uznał stanowisko fundacji w tym zakresie za prawidłowe.

W opisie sprawy wskazano, że ETF mogą zapewniać inwestorowi ekspozycję na wartość różnych aktywów, m.in. akcji, obligacji, kryptowalut, surowców lub ich instrumentów pochodnych. Z uzasadnienia interpretacji wynika, że przedmiotem nabycia nie była sama kryptowaluta, lecz opisane we wniosku tytułu / akcje ETF lub inne instrumenty ETP.

Organ wskazał także, że okoliczność, że wartość danego ETF lub innego instrumentu może być powiązana z kryptowalutami, nie przesądza sama w sobie o jego kwalifikacji podatkowej. W analizowanej interpretacji Dyrektor KIS uznał, że opisane przez wnioskodawcę instrumenty mieściły się w zakresie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o fundacji rodzinnej.

W przypadku opisanych we wniosku ETP, w tym ETN i ETC, Dyrektor KIS przyjął natomiast, że stanowią one zbywalne papiery wartościowe. Wartość ETN może być uzależniona m.in. od kryptowaluty, surowca, indeksu giełdowego lub koszyka aktywów.

W konsekwencji nabywanie, posiadanie i zbywanie opisanych we wniosku ETF oraz ETP, w tym ETC i ETN, zostało uznane za działalność mieszczącą się w zakresie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o fundacji rodzinnej. Dochód z tej działalności może więc korzystać ze zwolnienia z CIT na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT.

Prawna forma inwestycji ma znaczenie

Zestawienie obu interpretacji pokazuje, że dla skutków podatkowych inwestycji fundacji rodzinnej znaczenie ma kwalifikacja prawna nabywanego aktywa.

W przypadku bezpośredniego zbycia waluty wirtualnej Dyrektor KIS uznał, że fundacja prowadzi działalność wykraczającą poza ustawowo dozwolony zakres, co prowadzi do opodatkowania dochodu stawką 25% CIT.

Jednocześnie w odrębnej interpretacji organ potwierdził, że nabywanie, posiadanie i zbywanie opisanych we wniosku ETF oraz ETP, w tym ETC i ETN, mieści się w zakresie dozwolonej działalności fundacji rodzinnej. W analizowanej sprawie dotyczyło to również ETF oraz ETN, których wartość mogła być powiązana z kryptowalutami. Istotne było przy tym, że przedmiotem inwestycji fundacji nie była sama kryptowaluta, lecz opisane we wniosku ETF oraz ETP, których nabywanie, posiadanie i zbywanie Dyrektor KIS uznał za działalność mieszczącą się w zakresie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o fundacji rodzinnej.

W praktyce przed dokonaniem inwestycji fundacja rodzinna powinna więc zweryfikować nie tylko rodzaj aktywa bazowego, ale przede wszystkim charakter prawny instrumentu, który faktycznie nabywa.