Nowe zasady i większa skuteczność kontroli cen transferowych

Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa zapowiadają istotne zaostrzenie systemu kontroli cen transferowych. Jak podkreślili Minister Finansów Andrzej Domański i Szef KAS Marcin Łoboda, celem jest nie tylko zwiększenie liczby kontroli, ale przede wszystkim podniesienie ich jakości oraz skuteczności.

Nowe centrum kompetencyjne i rozwój narzędzi analitycznych

W Krakowie ma powstać Centrum Kompetencyjne ds. agresywnego planowania podatkowego z wykorzystaniem cen transferowych. Jego zadania obejmą m.in. wdrażanie nowoczesnych metod selekcji podmiotów do kontroli i analizę danych z deklaracji podatkowych, w tym JPK_CIT i KSeF.

Planowane jest także zwiększenie liczby pracowników zajmujących się kontrolami TP. Szczególna uwaga będzie skierowana na obszary takie jak:

• zarządzanie własnością intelektualną w grupach powiązanych,
• scentralizowane modele zarządzania,
• finansowanie wewnątrzgrupowe.

Do końca października 2025 r. specjalny zespół w MF ma przygotować propozycje zmian w przepisach, które ograniczą możliwości nadużyć w obszarze cen transferowych. Równolegle trwają prace nad aktualizacją metodyki kontroli, z wykorzystaniem najnowszych narzędzi informatycznych i analitycznych.

Rosnąca skuteczność działań kontrolnych

Przez lata administracja skarbowa mierzyła się z problemem niewystarczającej efektywności kontroli, co powodowało, że ich koszt bywał wyższy niż uzyskane wpływy podatkowe z wykrytych nieprawidłowości. Celem obecnych zmian jest jednak nie tylko bilans finansowy, ale także wzmocnienie funkcji prewencyjnej kontroli i skuteczna identyfikacja transakcji, które najbardziej uszczuplają dochody budżetu państwa.

Jednym z kluczowych wskaźników efektywności jest odsetek kontroli zakończonych ustaleniem domiaru podatku z powodu stosowania nierynkowych warunków transakcji. Według danych MF w latach 2020–2024 skuteczność kontroli – łącznie podatkowych i celno-skarbowych – wzrosła ponad dwukrotnie. Szczególnie duży wzrost zanotowano w kontroli celno-skarbowej: z 38% (2020 r.) do 88% (2024 r.) przypadków zakończonych stwierdzeniem nieprawidłowości.

Dodatkowo, w 2024 r. doszacowania dochodu w obszarze TP były niemal dwukrotnie wyższe niż rok wcześniej, a tylko w pierwszym półroczu 2025 r. wykryto zaniżenia CIT o 30% większe niż w całym 2023 r.

Nowa strategia kontroli kładzie nacisk na ich wymierny efekt finansowy, odchodząc od prostego liczenia liczby przeprowadzonych działań.

Większe obowiązki i ryzyko dla przedsiębiorstw

Zmiany oznaczają dla firm – zwłaszcza działających w międzynarodowych grupach kapitałowych – zwiększone ryzyko kontroli w przypadku nieprawidłowości. Planowane jest:

• więcej szczegółowych kontroli opartych na analizie danych z TPR-C, JPK_CIT, KSeF i sprawozdań finansowych,
• dokładniejsza weryfikacja dokumentacji cen transferowych i analiz benchmarkingowych,
• wprowadzenie nowych obowiązków ustawowych w obszarze TP.

Warto już teraz przeprowadzić przegląd modeli rozliczeń wewnątrzgrupowych oraz upewnić się, że dokumentacja TP jest pełna, aktualna i spójna. Proaktywna identyfikacja ryzyk może istotnie zmniejszyć zagrożenie doszacowaniami w trakcie kontroli.

Propozycje legislacyjne prezydenta Karola Nawrockiego

Równolegle do prac rządowych, własne propozycje zmian w obszarze cen transferowych zaprezentował prezydent Karol Nawrocki. Zakładają one m.in.:

• podniesienie z 10% do 20% wysokości dodatkowego zobowiązania podatkowego dla podmiotów zaniżających dochód lub zawyżających stratę,
• obowiązek przeprowadzania kontroli TP u podatników z obrotami powyżej 5 mld zł co najmniej raz na trzy lata,
• publikowanie przez administrację skarbową danych o usługach niematerialnych na podstawie informacji o cenach transferowych, w celu zwiększenia społecznego nadzoru nad działalnością dużych firm i grup kapitałowych.

Wsparcie AXELO w przygotowaniu do nowych wymogów

Zespół ekspertów AXELO oferuje kompleksową pomoc w zakresie cen transferowych, w tym:

• identyfikację powiązań i transakcji objętych obowiązkiem dokumentacyjnym,
• weryfikację zgodności dokumentacji z przepisami i praktyką rynkową,
• przygotowanie analiz benchmarkingowych,
• opracowanie dokumentacji lokalnej i Master File,
• pomoc w sporządzaniu i składaniu informacji TPR-C,
• bieżące doradztwo podatkowe dla wszystkich rodzajów transakcji.

POBIERZ informację