CBAM – nowe obowiązki i zmieniające się przepisy. Jak skutecznie przygotować się do nadchodzących zmian?

Mechanizm CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism – graniczny podatek węglowy) to jedno z kluczowych narzędzi Unii Europejskiej w walce z „ucieczką emisji” oraz w budowaniu równych zasad konkurencji. Dotyczy on importu towarów z sektorów takich jak: cement, stal i żelazo, aluminium, nawozy oraz wodór.

Okres przejściowy i pełne wdrożenie

Obecnie trwa okres przejściowy, w którym importerzy są zobowiązani do raportowania emisji wbudowanych w przywożone towary. Kluczową datą jest 31 października 2025 r., kiedy należy złożyć sprawozdanie CBAM za III kwartał 2025 r.

Od 1 stycznia 2026 r. nastąpi pełne wdrożenie mechanizmu CBAM. Wówczas importerzy będą nie tylko raportować emisje, ale również kupować odpowiednią liczbę certyfikatów CBAM odpowiadających poziomowi emisji związanych z importowanymi produktami. Nieprzestrzeganie tych obowiązków będzie skutkować poważnymi konsekwencjami finansowymi.

Zmiany legislacyjne w Polsce

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się nowy projekt krajowej ustawy wykonawczej do unijnej regulacji CBAM. Projekt nie wprowadza istotnych zmian w stosunku do wersji z maja 2025 r., ale m.in.:

• wyznacza Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) jako organ właściwy do obsługi CBAM,
• przewiduje, że organy KAS zajmą się rejestracją przedsiębiorców w systemie CBAM, przy współudziale KOBiZE, które może wydać opinię dotyczącą przedsiębiorcy. Jeśli opinia nie zostanie wydana w ciągu 21 dni, przyjmuje się, że jest pozytywna.

Działania Komisji Europejskiej

Komisja Europejska konsekwentnie rozwija regulacje CBAM, dążąc do ich uproszczenia i zwiększenia skuteczności.

26 lutego 2025 r. przedstawiono projekt zmian, który przewiduje m.in.:

• wprowadzenie progu de minimis (50 ton rocznie), wyłączającego część importerów przy zachowaniu 99% emisji w systemie,
• uproszczenia w obliczaniu emisji wbudowanych i zasad ich weryfikacji,
• doprecyzowanie procedur zakupu certyfikatów CBAM oraz uwzględniania cen emisji płaconych w państwach trzecich.

28 sierpnia 2025 r. uruchomiono tzw. call for evidence – konsultacje mające na celu zebranie opinii interesariuszy dotyczących:

• metodologii obliczania emisji wbudowanych,
• zasad korekty certyfikatów CBAM w związku z bezpłatnymi uprawnieniami EU ETS,
• sposobu odliczania kosztów emisji ponoszonych w krajach trzecich.

Konsultacje potrwają do 25 września 2025 r. i obejmują zarówno przedsiębiorców z UE i spoza Unii, jak i administracje krajowe oraz środowiska naukowe.

Równolegle Komisja analizuje możliwość rozszerzenia CBAM na produkty niższego rzędu. Do końca 2025 r. planowane jest także przedstawienie projektu mechanizmu chroniącego unijnych producentów przed ryzykiem tzw. carbon leakage, mającego zapewnić równą konkurencję między produktami produkowanymi w UE i importowanymi.

Jak możemy pomóc?

AXELO oferuje kompleksowe wsparcie w przygotowaniu do CBAM. Nasi eksperci pomogą Państwu:

• przeanalizować wpływ mechanizmu na działalność i łańcuch dostaw,
• dostosować procesy wewnętrzne i obieg dokumentacji,
• wdrożyć procedury zbierania danych o emisjach wbudowanych,
• przygotować raporty CBAM i symulacje kosztów certyfikatów od 2026 r.,
• zweryfikować kontrakty handlowe pod kątem odpowiedzialności za dane emisyjne,
• zapewnić bieżące doradztwo regulacyjne i podatkowe.

Zapraszamy do kontaktu – nasi eksperci przedstawią szczegółowe informacje o obowiązujących i nadchodzących regulacjach oraz zaproponują plan przygotowania do pełnego wdrożenia CBAM.

POBIERZ informację